Veel jonge mannen ervaren statusonzekerheid: wat maakt mij aantrekkelijk, succesvol of “mannelijk”? Tegelijk zijn traditionele routes naar volwassenheid minder vanzelfsprekend geworden. Vaste relaties en vaderschap komen later, gemeenschappen en verenigingen verdwijnen en traditionele religie speelt voor veel jongeren minder een rol. Dit alles terwijl jongeren online voordurend te maken krijgen met geld, uiterlijk en seksuele aandacht. 

Daarbovenop komt dat jongens vaak concrete problemen ervaren waar weinig aansprekende taal voor bestaat: moeite met daten, eenzaamheid en onzekerheid over hun uiterlijk. Dit terwijl tegelijkertijd traditionele antwoorden daarop — discipline, gemeenschapszin, gezinsvorming, verantwoordelijkheid en een positief ideaal van mannelijkheid — steeds minder vanzelfsprekend zijn of zelfs scherp bekritiseerd worden in de 21e eeuw.

Er ontstaat zo een vacuüm. Jonge mannen zoeken naar richting, maar vinden die steeds minder in de instituties en waarden die daar traditioneel in voorzagen. Het is precies in dat vacuüm dat de manosphere zich presenteert als alternatief.

Maar wat zij aanbiedt, is vaak geen terugkeer naar traditie.

Wat is de manosphere?

De manosphere is een verzamelnaam voor een breed netwerk van online gemeenschappen, influencers en denkbeelden die zich bezighouden met mannelijkheid, relaties en de maatschappelijke positie van mannen. 

Het gaat daarbij niet om één organisatie of samenhangende ideologie: onder dezelfde noemer vallen uiteenlopende groepen en personen die zich richten op onderwerpen als fitness, zelfontwikkeling, daten, uiterlijk, geld en traditionele rolverdelingen. Tegelijkertijd heeft een deel van deze online cultuur een steeds duidelijker politiek karakter gekregen. Persoonlijke vraagstukken over mannelijkheid en relaties worden daar verbonden aan bredere kritiek op feminisme, progressieve genderopvattingen en maatschappelijke veranderingen, waardoor de manosphere zowel als subcultuur als politiek-maatschappelijk verschijnsel kan worden beschouwd. 

Ondanks de onderlinge verschillen keert binnen de manosphere een herkenbaar ideaalbeeld van de succesvolle man terug. Mannelijke waarde wordt daarbij sterk afgemeten aan zichtbare status: zoveel mogelijk rijkdom en materieel bezit vergaren, fysiek aantrekkelijk en dominant zijn, maatschappelijke invloed verwerven en seksuele toegang tot zoveel mogelijk vrouwen verkrijgen. Succes wordt zo vooral uitgedrukt in datgene wat een man kan bezitten, veroveren en tentoonstellen. Zelfontwikkeling staat daarbij niet in het teken van karaktervorming, maar wordt een middel om hoger te eindigen in een veronderstelde hiërarchie tussen mannen.

Conservatieve idealen?

Hoewel deze blauwdruk vaak wordt gepresenteerd als een terugkeer naar traditionele mannelijkheid, is zij in veel opzichten juist een product van de moderne consumptiecultuur. De succesvolle man wordt niet in de eerste plaats beoordeeld op zijn karakter, trouw aan zijn gezin, verantwoordelijkheid tegenover zijn gemeenschap of vermogen tot zelfbeheersing, maar op wat hij bezit en hoeveel status hij daarmee kan afdwingen. Luxeauto’s, merkkleding, een gespierd lichaam en een groot aantal seksuele partners functioneren als zichtbare bewijzen van succes. 

Daarmee wordt zelfs de omgang met vrouwen onderdeel van dezelfde consumptieve logica: niet de duurzame relatie of het stichten van een gezin staat centraal, maar het aantal vrouwen dat een man weet te veroveren. Juist daarin ontstaat een fundamentele tegenstelling met het traditionele gedachtegoed waarop delen van de manosphere zich beroepen. Waar conservatieve en traditionele opvattingen menselijke verlangens juist proberen te begrenzen, maakt  de manosphere het bevredigen en tentoonstellen van die verlangens tot een maatstaf van mannelijk succes.

Andrew Tate and Influencers Party in Miami with Controver...

Hoe groot die tegenstelling werkelijk is, wordt pas duidelijk wanneer we kijken naar de kopstukken die deze beweging vormgeven en door miljoenen jongeren als voorbeelden worden gevolgd. De ‘frisse wind’ die de manosphere door de rechterflank zegt te laten waaien, blijkt bij nadere beschouwing namelijk opvallend veel mee te voeren van precies datgene waartegen rechts zich traditioneel heeft verzet: materialisme, promiscuïteit, hedonisme en het loslaten van maatschappelijke en morele verantwoordelijkheid. Alhoewel het op het eerste gezicht lijkt op een breuk met de moderne decadentie, is juist een verlengstuk ervan.

Andrew Tate: imperium van status en seks

Andrew Tate is misschien wel het meest populaire en duidelijkste voorbeeld van het mannelijk ideaal dat binnen de manosphere populair is geworden. Zijn publieke imago draait om enorme rijkdom, luxeauto's, dure horloges, fysieke kracht en seksuele toegang tot vrouwen. Mannelijk succes wordt daarmee iets wat zichtbaar gemaakt moet worden: wat bezit je, hoeveel geld verdien je en hoeveel vrouwen kun je krijgen?

Britse politie heropent strafzaak naar Andrew Tate - NRC

Tate presenteert zijn levensverhaal daarbij graag als dat van een succesvolle kickbokser die zichzelf vanuit weinig heeft opgewerkt. Zijn kickbokscarrière leverde hem inderdaad meerdere wereldtitels op, maar Tate heeft zelf verklaard dat kickboksen hem niet rijk maakte. Toen hij later uitlegde hoe hij zijn vermogen had opgebouwd, was hij daar opvallend expliciet over: “How did I become rich? Webcam.”

Een belangrijk deel van zijn vroege vermogen kwam namelijk voort uit webcam- en camgirlbedrijven die hij samen met zijn broer Tristan exploiteerde. Tate heeft zelf beweerd dat op het hoogtepunt tientallen vrouwen voor hem werkten. In interviews omschreef hij de webcamactiviteiten bovendien als een van zijn belangrijkste inkomstenbronnen. Later verkocht hij zelfs een cursus over het ‘pimpen’ van vrouwen, waarin hij mannen leerde hoe zij vrouwen konden verleiden, aan zich konden binden en vervolgens voor webcamwerk konden inzetten.

Juist vanuit traditioneel perspectief is dat een opmerkelijke tegenstelling. Een influencer die zich presenteert als verdediger van mannelijkheid en kritiek levert op moderne seksuele normen, bouwde een belangrijk deel van zijn vroege rijkdom op door vrouwelijke seksualiteit commercieel te exploiteren en verkocht vervolgens aan andere mannen methoden om hetzelfde te doen. 

Ook zijn bredere opvattingen over mannelijk succes zullen menig internetgebruiker inmiddels bekend voorkomen. Rijkdom, status en het jagen op vrouwen als jachtdieren  keren voortdurend terug in Tates publieke boodschap als maatstaven voor mannelijk succes.  Daarbovenop komen de aanzienlijk ernstigere beschuldigingen rond Tate en zijn broer. In verschillende strafrechtelijke onderzoeken zijn zij onder meer beschuldigd van mensenhandel, verkrachting en seksuele uitbuiting van vrouwen. Andrew Tate wordt daarnaast in het Verenigd Koninkrijk geconfronteerd met aanklachten waaronder verkrachting en mensenhandel. 

Nick Fuentes: radicalisme als nieuwe rechterflank

Waar Andrew Tate vooral de materialistische en seksuele tegenstrijdigheid binnen de manosphere belichaamt, krijgt deze bij Nick Fuentes een veel explicieter politiek karakter. Fuentes presenteert zich als katholiek, nationalist en verdediger van traditionele maatschappelijke verhoudingen, maar zijn politieke retoriek gaat aanzienlijk verder dan conventioneel conservatisme. 

Hoe rechtse, zwarte influencers en witte racisten elkaar vinden in de VS.  'Ze hebben een gedeelde vijand: de Jood' | Trouw

Nick Fuentes heeft onmiskenbaar invloed gehad op de rechterflank, onder meer door kritiek op Israël en op de vrijwel automatische pro-Israëlische houding van Amerikaans neoconservatief rechts veel nadrukkelijker bespreekbaar te maken. Waar kritiek op Israël binnen conservatieve kringen lange tijd snel werd weggezet als antisemitisme of gemarginaliseerd werd, heeft Fuentes geholpen om vragen over Amerikaanse steun aan Israël, buitenlandse beïnvloeding en de verhouding tussen nationaal belang en bondgenootschappen prominenter op de rechtse agenda te zetten. 

Waar kritiek op Israël voor de bezorgde burger goed te begrijpen is, gaan de opvattingen die Fuentes verkondigt veel verder dan waar een rationele rechtse kiezer zich achter kan scharen.  Fuentes heeft zich herhaaldelijk de Holocaust ontkend of gebagatelliseerd en Adolf Hitler verheerlijkt. Ook zijn opvattingen over vrouwen gaan verder dan traditionele rolverdelingen: hij verzet zich tegen het vrouwenkiesrecht en sprak zelfs over het onderbrengen van vrouwen in zogenaamde ‘breeding gulags’ waar ze tot voortplanting gedwongen worden. 

Opvallend genoeg gaat dit radicale pronatalisme samen met een vrijwel tegenovergestelde houding in Fuentes’ eigen leven. Hij heeft zichzelf omschreven als ‘onvrijwillig celibatair’ en heeft tegelijkertijd betoogd dat seks met vrouwen ‘gay’ zou zijn, omdat een man zich daarbij volgens hem ook bezighoudt met het seksueel bevredigen van een vrouw. Voor iemand die anderen zoveel rolpatronen voorschrijft, maar tegelijkertijd alles wat daarbij hoort ridiculiseert, is Fuentes behoorlijk hypocriet.

Er zit bovendien een bijna komische tegenstrijdigheid in Fuentes' raciale politiek. Hoewel hij een uitgesproken blank-nationalistisch wereldbeeld uitdraagt, heeft hij zelf Mexicaanse afkomst. Tegelijkertijd presenteert hij de Verenigde Staten als een fundamenteel blanke en christelijke natie en beroept hij zich geregeld op een bredere Europese beschaving. Het levert een merkwaardige constructie op waarin een Amerikaan met Mexicaanse wortels zichzelf tot verdediger maakt van een vermeend homogene blanke identiteit en de Grieks-Romeinse erfenis vervolgens als onderdeel van diezelfde ‘witte’ beschaving opeist.

Ook zijn zelfverklaarde katholicisme is selectief. Fuentes beroept zich graag op de Katholieke Kerk als fundament van zijn traditionele wereldbeeld, maar laat voor het gemak buiten beschouwing dat diezelfde Kerk via haar organisaties juist een van de grootste institutionele bijdragers is aan de opvang, vestiging en ondersteuning van migranten en vluchtelingen in Europa en Amerika. Ook hier lijkt de traditie ondergeschikt aan zijn eigen ideologie.

Myron Gaines:  traditionele vrouwen, moderne mannen

Bij Myron Gaines wordt de tegenstelling vooral zichtbaar in zijn opvattingen over relaties en seksualiteit. Gaines presenteert zich als verdediger van traditionele man-vrouwverhoudingen en verwacht van vrouwen loyaliteit, seksuele terughoudendheid en exclusiviteit. Voor mannen gelden volgens hem echter andere regels: een succesvolle man zou meerdere vrouwen moeten kunnen hebben, terwijl die vrouwen zelf monogaam aan hem blijven. Daarmee verdedigt Gaines in feite een vorm van eenzijdige monogamie: hij verlangt van vrouwen beperkingen, maar behoudt voor mannen juist de seksuele vrijheid van de moderne seksuele revolutie.

Photo gallery: "Toxic Masculinity Tour" at Plaza of the Americas

Zijn politieke ontwikkeling maakt het geheel nog opmerkelijker. Gaines heeft zich steeds nadrukkelijker aangesloten bij de raciale rechterflank. In 2025 verdedigde hij openlijk Hitler met de woorden “Yeah we like Hitler”, en in 2026 bracht hij tijdens een optreden aan Ohio University een nazgroet, ontkende hij het algemeen aanvaarde dodental van de Holocaust en opende hij zijn betoog met de stelling dat onder andere “Blacks are criminals”. 

Dat laatste krijgt een bijna absurde dimensie wanneer zijn eigen achtergrond wordt meegenomen. ‘Myron Gaines’ heet eigenlijk Amrou Fudl: een Amerikaan van Sudanese afkomst die zelf zegt zowel zwart als Arabisch te zijn en uit een islamitisch gezin te komen. Onder de veramerikaniseerde artiestennaam Myron Gaines is die Sudanese identiteit voor een toevallige kijker ondertussen nauwelijks herkenbaar.

Zijn islamitische achtergrond levert nog een tegenstelling op. Gaines heeft zich uitgelaten als voorstander van sharia en een streng islamitisch maatschappelijk model, terwijl hij tegelijkertijd opereert binnen een Amerikaanse rechterflank die zichzelf juist presenteert als verdediger van de westerse en christelijke beschaving. Daarmee ontstaat de merkwaardige situatie dat iemand die zich afzet tegen de vermeende ondergang van westerse waarden zijn alternatief zoekt in een religieus systeem dat historisch buiten diezelfde westerse christelijke traditie staat en tegelijkertijd meehelpt aan deze ondergang.

Sneako: een slaaf van aandacht

Bij Sneako komt misschien wel het duidelijkst naar voren hoe de aandachtseconomie de manosphere vormgeeft. In relatief korte tijd veranderde zijn publieke persona van rabiate Trump-supporter binnen de Amerikaanse rechterflank naar orthodox praktiserende moslim, waarbij hij zich inmiddels zelfs openlijk positief uitlaat over de wereldwijde verspreiding van de islam. Een verandering van overtuiging hoeft op zichzelf natuurlijk niet hypocriet te zijn, maar bij Sneako past deze radicale omslag binnen een breder patroon waarin zijn politieke, religieuze en persoonlijke identiteit voortdurend lijkt mee te bewegen met nieuwe online milieus en datgene wat op dat moment de meeste aandacht, bereik en uiteindelijk inkomsten oplevert.

Social cohesion grant given to media network that platformed US conspiracy  theorist, antisemitism inquiry told - ABC News

Diezelfde wanhopigheid zien we in zijn seksuele moraal. Sneako heeft openlijk gesproken over zijn deelname aan seksfeesten en over een ervaring waarbij hij samen met zijn vriendin naar zo’n feest ging en toekeek terwijl zij seks had met andere mannen. Tegenwoordig verdedigt hij juist strengere seksuele rolpatronen en presenteert hij zichzelf als religieus en traditioneel. Natuurlijk kan iemand oprecht spijt krijgen van zijn verleden en zijn levenswijze veranderen. Maar voor iemand die inmiddels anderen vertelt hoe mannen, vrouwen en relaties behoren te functioneren, is zijn eigen levensloop op zijn minst opvallend.

Zijn islamitische overtuiging beperkt zich bovendien niet tot persoonlijke geloofsbeleving. In New York verkondigde Sneako “Islam will be in every household” en “Insha’Allah, the whole world is Muslim.” Daarmee ontstaat opnieuw een merkwaardige positie voor iemand die groot werd binnen een rechterflank die zichzelf juist presenteert als verdediger van de westerse en christelijke beschaving. Zo ontstaat de opmerkelijke situatie dat iemand die openlijk wereldwijde islamisering predikt, wordt omarmd binnen een politieke stroming die zich juist al jarenlang presenteert als de felste tegenstanders tegen islamisering.

Van Trump tot de islam, van seksfeesten tot het prediken van strenge seksuele normen: telkens verandert de inhoud, om provocatie en zichtbaarheid in stand te houden. Sneako heeft bovendien zelf erkend dat hij zijn extreme standpunten inneemt omdat ze aandacht, bereik en inkomsten opleveren. Daarmee kan je bijna niets anders dan concluderen dat Sneako geen bron van politieke mening of inzicht is, maar gewoon een verdienmodel runt.  Sneako presenteert zich als een alternatief voor de richtingloosheid en decadentie van de moderne cultuur, maar lijkt uiteindelijk juist sterk afhankelijk van de permanente jacht op aandacht.

Clavicular: zelfverbetering of zelfdestructie?

Bij Clavicular zien we misschien wel de jongste uitwas van de manosphere: looksmaxxing. Het uitgangspunt daarvan klinkt aanvankelijk onschuldig en zelfs positief. Sporten, goed eten, jezelf verzorgen en proberen aantrekkelijker te worden passen prima binnen een ideaal van discipline en zelfontwikkeling. Niemand met enig verstand zal ontkennen dat dit positief kan bijdragen aan het zelfvertrouwen van jonge mannen. Bij Clavicular wordt die gedachte echter tot ver voorbij het redelijke doorgetrokken. Het lichaam is niet langer iets waarvoor men verantwoordelijkheid draagt en dat men op gezonde wijze ontwikkelt, maar een product dat met vrijwel ieder beschikbaar middel moet worden geoptimaliseerd.

Wapens, drugs, vrouwenhaat en een verstoord lichaamsbeeld: Clavicular (20)  is een onweerstaanbaar symbool van maatschappelijk verval | De Morgen

Dat uit zich vooral in zijn openlijke omgang met prestatiebevorderende middelen. Clavicular begon naar eigen zeggen al op zeer jonge leeftijd met anabolen en testosteron en heeft zelf verklaard dat dit hem onvruchtbaar heeft gemaakt. Desondanks blijft hij dergelijke middelen tegenover een overwegend jong publiek normaliseren en promoten. Zijn boodschap gaat daarbij verder dan alleen anabolen: hij heeft zelfs het gebruik van crystal meth als middel om af te vallen aangeprezen. 

Juist daar wordt de tegenstelling met traditionele zelfdiscipline zichtbaar. Discipline betekent niet dat ieder gewenst resultaat tegen iedere prijs moet worden bereikt. Integendeel: matigheid, geduld en zelfbeheersing betekenen juist dat iemand bereid is verlangens te begrenzen en kortetermijnresultaten op te offeren wanneer die schadelijk zijn. Anabolen en harddrugs gebruiken om sneller aan een schoonheidsideaal te voldoen is daarom moeilijk als ultieme vorm van discipline te beschouwen. Het is eerder het onvermogen te accepteren dat echte zelfontwikkeling tijd en grenzen kent.

Daar blijft het bovendien niet bij. Clavicular promoot onder zijn jonge publiek ook onbewezen of pseudowetenschappelijke looksmaxxingmethoden zoals bonesmashing, waarbij herhaaldelijk op gezichtsbotten wordt geslagen met een hamer in de hoop de botstructuur aantrekkelijker te maken. Daarmee biedt hij nauwelijks een oplossing voor de onzekerheid waarmee veel jonge mannen de manosphere binnenkomen. Integendeel: wanneer ieder detail van het gezicht wordt voorgesteld als iets dat gecorrigeerd moet worden, wordt die onzekerheid juist verder aangewakkerd. 

Daar komt bij dat looksmaxxing dezelfde statuscompetitie reproduceert die we eerder bij Tate en de rest zagen. Alleen is de Lamborghini hier vervangen door de kaaklijn. Gezichten worden gerangschikt, lichamen beoordeeld en de aantrekkelijkheid van mannen wordt teruggebracht tot een hiërarchie waarin voortdurend moet worden gestegen. Voor jonge mannen die juist vanwege onzekerheid over hun uiterlijk bij dergelijke content terechtkomen, kan dat een bijzonder destructieve boodschap zijn.

Decadentie met een rechts etiket

De aantrekkingskracht van de manosphere komt niet uit het niets. Het spreekt jonge mannen aan die op zoek zijn naar richting, discipline, zelfvertrouwen en een positief beeld van mannelijkheid. Het benoemt bovendien problemen die elders maar al te gemakkelijk worden genegeerd: eenzaamheid, onzekerheid, moeite met relaties en het verdwijnen van traditionele gemeenschappen en rolmodellen. Juist daarom verdient deze beweging het om serieus genomen te worden.

Maar wie een probleem correct benoemt, heeft daarmee nog niet de juiste oplossing gevonden. Wanneer we de waarden van de manosphere daadwerkelijk langs een traditionele maatstaf leggen, blijft daarvan opvallend weinig over. Tegenover trouw staat promiscuïteit, tegenover matigheid materialisme, tegenover zelfbeheersing onmiddellijke bevrediging, tegenover beginselvastheid de jacht op aandacht en tegenover verantwoordelijkheid voor het lichaam een obsessie met eindeloze optimalisering. 

Alhoewel het begrijpelijk is dat rechtse en conservatieve kijkers denken hier met gelijkgestemden te maken te hebben, omdat deze figuren veel van de problemen benoemen die de 21e eeuw met zich meebrengt, blijkt hun antwoord bij nadere beschouwing opvallend veel te lijken op precies datgene waartegen rechts zich al decennialang verzet. De seksuele revolutie verdwijnt niet, maar wordt eenzijdig voor mannen opgeëist. Het consumentisme verdwijnt niet, maar wordt verheven tot maatstaf van mannelijk succes. Het individualisme verdwijnt niet, maar krijgt de vorm van persoonlijke dominantie en status. En de oppervlakkigheid van de moderne cultuur verdwijnt evenmin, maar wordt voortgezet in een eindeloze obsessie met uiterlijk, bereik en erkenning.

Juist daarom is het kwalijk dat deze cultuur steeds verder onder de rechtse vlag groeit en inmiddels zelfs als ‘traditioneel’ of ‘conservatief’ wordt verstaan. Een politieke stroming die zich jarenlang heeft verzet tegen materialisme, promiscuïteit, narcisme en maatschappelijke ontworteling zou deze waarden niet moeten omarmen zodra ze door mannen worden uitgedragen als reactie op progressieve maatschappelijke ontwikkelingen.